Het Coronavirus speels ons ook parten

Beste kringlid of belangstellende,

Het coronavirus speelt ook de GEA-Kring Rijnland parten. Om het risico van besmetting te verklieinen zijn maatregelen getroffen worden. Het zijn dezelfde maatregelen die we al horen van de Landelijke overheid.

Voor de Leidse Winterlezingen seizoen 2020-2021 betekend dit dat we ons helaas genoodzaakt zien de lezing bij het RMO 22 november 2020 af te lasten. (Er mogen maar totaal 15 mensen in de zaal)

We hopen dat het beleid versoepeld wordt per januari 2021. We hebben in dat geval toch nog drie geweldige lezingen voor u in petto, in de maanden januari, februari en maart.

Zodra we meer weten over de maatregelen na 1 januari 2021 hoort u van ons.

Ook voor de werkgoepen gelden maatregelen, soms gaat het niet door, soms ook op een andere manier.

Houdt dus aub de info op de website in de gaten.

Het bestuur van GEA Kring Rijnland
 

Nieuwe vulkaan ontdekt in Nederlandse ondergrond

Door: Geert-Jan Vis, WWW.Wetenschap.nu,  9 mei 2020 
Geologen van de Geologische Dienst Nederland, onderdeel van TNO, hebben bij recent onderzoek een nieuwe vulkaan in de ondergrond van het Nederlandse deel van de Noordzee ontdekt. De vulkaan heeft de naam Mulciber (ook bekend als Vulcanus) gekregen, naar de Romeinse god van het vuur en de vulkanen.

Geert-Jan Vis is geoloog. Werkt bij Geologische Dienst Nederland, onderdeel van TNO. Hij werkt aan het geologisch in kaart brengen van de Nederlandse ondergrond. Hij is geïnteresseerd in vele aspecten van de aardwetenschappen en de relaties met andere vakgebieden. Hij schreef het boek ‘Wijn van Nederlandse bodem’, waarin hij de relatie tussen ondergrond en wijn onderzocht.

Het hele artikel is te lezen in: https://wetenschap.nu/nieuwe-vulkaan-ontdekt-in-nederlandse-ondergrond/  

Niet vijf, maar vier massa-extincties volgens kunstmatige intelligentie, door Michael Le Page in het tijdschrift NewScientist

Met behulp van machine learning en een supercomputer hebben onderzoekers een beter overzicht gemaakt van historische biodiversiteitsveranderingen dan ooit tevoren. Dit overzicht wijst er onder andere op dat een van de vijf grote massa-extincties, die van het Laat-Devoon, nooit heeft plaatsgevonden.

Dit artikel is geschreven door Michael Le Page en geplaatst in het tijdschrift NewScientist 26 januari 2020. Een interessante discussie.
Zie: https://newscientist.nl/nieuws/niet-vijf-maar-vier-massa-extincties-volg…

De afbeelding is van Kevin Walsh: Tijdens het Devoon decimeerde het aantal trilobieten, een mariene diersoort die ooit alle oceanen op aarde bevolkte. 

IJstijd veroorzaakt door botsende planetoïden?

Een ijstijd van 466 miljoen jaar geleden werd veroorzaakt door een enorme botsing tussen planetoïden. Dat suggereren geologen in het blad Science Advances.
Mathijs de Boer, maakt in NewSientist melding van deze publicatie die is gedaan door Don Davis van het Southwest Research Institute.

Wil je meer weten? Lees dan verder bij:
https://newscientist.nl/nieuws/ijstijd-veroorzaakt-door-botsende-planeto…

CO2 en Olivijn

Zo’n 2 jaar geleden publiceerde prof Olaf Schuiling het boek: “Olivijn, de steen der wijzen”. Nu zijn ze in België (prof. Filip Meysman, UAntwerpen) bezig met serieus 0nderzoek. Lees het interessante artikel:

Zie: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2019/05/22/ccs-ccu-deel-2-bodem-en-zee-enhanced-weathering

Nieuw ontdekte massa-extinctie kwam door sterke stijging broeikasgassen

Gelezen via @NU.nl : De aarde heeft niet vijf, maar zes keer een massale uitstervingsgolf meegemaakt, hebben Amerikaanse en Chinese wetenschappers ontdekt. Zo’n 260 miljoen jaar geleden steeg de concentratie broeikasgassen als gevolg van intense vulkaanuitbarstingen. De opwarming die daarop volgde, werd grote aantallen plant- en diersoorten te veel.

Lees het hele artikel bij

https://www.nu.nl/klimaat/5994057/nieuw-ontdekte-massa-extinctie-kwam-do…

There’s a Lost Continent 1,000 Miles Under Europe, Is dat waar???

Wetenschappers hebben de tumultueuze geschiedenis van een verloren continent verborgen onder Zuid-Europa, dat formeel is uitgeroepen tot “Greater Adria” in een nieuwe studie gereconstrueerd. Uit een rapport: deze oude landmassa brak, meer dan 200.000.000 jaar geleden, van het supercontinent Gondwana af en zwierf nog eens 100.000.000 jaar rond voordat het geleidelijk onder het noordelijke Middellandse Zeegebied schoof. Onderzoekers onder leiding van Douwe van hinsbergen, een professor in de wereldwijde tektoniek en paleogeografie aan de Universiteit Utrecht, hebben het verleden van het grotere Adria al tien jaar samengevoegd. Het team verzamelde gesteente monsters van Spanje tot Iran, op zoek naar de laatste materiële overblijfselen van het continent. De resultaten werden deze maand gepubliceerd in het tijdschrift Gondwana Research, en bevatten een geanimeerde samenvatting van de geboorte, het leven en de dood van het verloren continent. Tenzij je in een aardbevings zone woont, kan het gemakkelijk zijn om te vergeten dat de aarde constant zijn eigen landmassa’s kannibaliseert.

Lees een samenvatting van het hele artikel in:
https://www.vice.com/en_us/article/a35kgz/theres-a-lost-continent-1000-m…
Er staat ook een goede YouTube animatie in!!!!

Geologen brengen miljoenen jaren oude kalksteengroeve Maastricht in kaart

Op 20 augustus bracht de NOS het volgende ieuws:

Geologen brengen de bodem en wanden van de miljoenen jaren oude grond in de ENCI-groeve in Maastricht in kaart. Ze verzamelen gesteentes en maken een 3D-model van de groeve om het geologisch erfgoed vast te leggen.

Meer lezen via NOS: https://nos.nl/artikel/2298335-geologen-brengen-miljoenen-jaren-oude-kalksteengroeve-maastricht-in-kaart.html

Zo ziet de aarde eruit als verre exoplaneet

In het NRC Wetenschap schreef Eddy Echternach op 21 augustus 2019 het volgende artikel.

Planeetwetenschappers hebben op bijzondere wijze een kaart van de aarde gemaakt. De kaart vertoont bijzonder weinig details: alleen de contouren van Afrika, Azië en Noord- en Zuid-Amerika zijn vaag herkenbaar. Hij geeft een indruk van hoe onze planeet eruitziet voor buitenaardse astronomen. De gebruikte techniek kan in de toekomst ook worden toepast op verre exoplaneten.

De afbeelding is van: Siteng Fan, Het geeft de contourkaart van de Aarde. In zwart zijn ruwweg de kustlijnen weergegeven. 

Lees het hele artikel in NRC: https://www.nrc.nl/nieuws/2019/08/21/zo-ziet-de-aarde-eruit-als-verre-ex…

Braziliaanse diamanten verraden reservoir oeroud gesteente

Marcel aan de Brugh schreef in het NRC Wetenschap van 15 augustus 2019:

Geologen discussiëren al decennia over de vraag of zich diep in de aardmantel, de 2.900 kilometer dikke laag tussen de aardkorst en de aardkern, een afgeschermd reservoir bevindt dat rijk is aan onder meer helium-3, een stabiel isotoop van helium. Het reservoir zou een rol spelen bij de vorming van vulkanische eilanden zoals Hawaï, Samoa en IJsland. Isotopen zijn atomen van hetzelfde chemische element die verschillen in massa. 24 ruwe diamanten uit de diepe ondergrond van Brazilië hebben inzicht gegeven in de evolutie van de aarde, en ook in haar huidige binnenste.

De foto is van Suzette Timmerman: Je ziet een aantal van de 24 ruwe diamanten die voor het onderzoek zijn gebruikt

Lees verder in de bijlage van het NRC: https://www.nrc.nl/nieuws/2019/08/15/braziliaanse-diamanten-verraden-res…