Geologen brengen miljoenen jaren oude kalksteengroeve Maastricht in kaart

Op 20 augustus bracht de NOS het volgende ieuws:

Geologen brengen de bodem en wanden van de miljoenen jaren oude grond in de ENCI-groeve in Maastricht in kaart. Ze verzamelen gesteentes en maken een 3D-model van de groeve om het geologisch erfgoed vast te leggen.

Meer lezen via NOS: https://nos.nl/artikel/2298335-geologen-brengen-miljoenen-jaren-oude-kalksteengroeve-maastricht-in-kaart.html

Zo ziet de aarde eruit als verre exoplaneet

In het NRC Wetenschap schreef Eddy Echternach op 21 augustus 2019 het volgende artikel.

Planeetwetenschappers hebben op bijzondere wijze een kaart van de aarde gemaakt. De kaart vertoont bijzonder weinig details: alleen de contouren van Afrika, Azië en Noord- en Zuid-Amerika zijn vaag herkenbaar. Hij geeft een indruk van hoe onze planeet eruitziet voor buitenaardse astronomen. De gebruikte techniek kan in de toekomst ook worden toepast op verre exoplaneten.

De afbeelding is van: Siteng Fan, Het geeft de contourkaart van de Aarde. In zwart zijn ruwweg de kustlijnen weergegeven. 

Lees het hele artikel in NRC: https://www.nrc.nl/nieuws/2019/08/21/zo-ziet-de-aarde-eruit-als-verre-ex…

Braziliaanse diamanten verraden reservoir oeroud gesteente

Marcel aan de Brugh schreef in het NRC Wetenschap van 15 augustus 2019:

Geologen discussiëren al decennia over de vraag of zich diep in de aardmantel, de 2.900 kilometer dikke laag tussen de aardkorst en de aardkern, een afgeschermd reservoir bevindt dat rijk is aan onder meer helium-3, een stabiel isotoop van helium. Het reservoir zou een rol spelen bij de vorming van vulkanische eilanden zoals Hawaï, Samoa en IJsland. Isotopen zijn atomen van hetzelfde chemische element die verschillen in massa. 24 ruwe diamanten uit de diepe ondergrond van Brazilië hebben inzicht gegeven in de evolutie van de aarde, en ook in haar huidige binnenste.

De foto is van Suzette Timmerman: Je ziet een aantal van de 24 ruwe diamanten die voor het onderzoek zijn gebruikt

Lees verder in de bijlage van het NRC: https://www.nrc.nl/nieuws/2019/08/15/braziliaanse-diamanten-verraden-res…

TECTONIC PLATE OFF THE COAST OF EUROPE APPEARS TO BE PEELING APART, SCIENTIST SAYS

There’s something weird going on in the Atlantic Ocean. Off the coast of Portugal, a tectonic plate may be peeling apart, with the top layer separating from the bottom, a scientist has proposed. Dit werd door HANNAH OSBORNE ON 5/8/19 AT 11:42 AM EDT genoteerd in Newsweek van 8 mei jongsleden.

Lees het hele verhaal in de bijlage

Op de website: https://www.newsweek.com/tectonic-plate-peeling-study-1419401 staat ook een filmpje

Versteende vogelpoep is gepromoveerd tot mineraal

Dit verhaal is al op 2 maart 2017 gepubliceerd in de Volkskrant door Maarten Keulemans. Het leek ons goed het toch nog door te geven.
Om erkend te worden als mineraal hoef je niet honderd procent natuurlijk te zijn. Amerikaanse wetenschappers hebben 208 gesteenten tot mineraal gepromoveerd. Ze zijn veelal ontstaan als toevallig bijproduct van menselijke activiteit.

Op de foto staat Tinnunculiet, versteende vogelpoep, ontstond in een Russische kolenmijn uit de reactie van hete gassen met de uitwerpselen van een torenvalk. Foto RRUFF

Lees in de bijlage meer hierover.

Op de website: https://www.volkskrant.nl/wetenschap/versteende-vogelpoep-is-gepromoveerd-tot-mineraal-~b0b690c6/ staan nog een paar foto’s. 

Zandbak onthult oorzaak stralenkrans bij inslagkrater

Als een meteoriet neerkomt op aarde kan het materiaal dat tijdens de inslag wordt weggeslingerd een op stralenkranspatroon vormen. Japanse onderzoekers experimenteerden met bakken zand en metalen ballen om te ontdekken hoe de vreemde patronen ontstaan.
Dorine Schenk verteld hierover in NewScientist op 29 juni 2018.

Wil je meer weten ga dan naar: https://newscientist.nl/nieuws/zandbak-onthult-oorzaak-stralenkrans-bij-inslagkrater/   of lees de bijlage.

Experiment met Groningse aardbeving in Japan

Gelezen op de NAM website, 2018-04-18

In Japan wordt in de week van 7-11 mei een aardbeving nagebootst in het laboratorium van NIED, het National Research Institute for Earth Science and Disaster Resilience. Het gaat om een grootschalig wetenschappelijk experiment van NAM met gepulvariseerd gesteente, dat dezelfde samenstelling heeft als de ondergrond van het Groningen-gasveld.

Het experiment heeft plaats in Tsukuba Science City, de wetenschapsstad op ongeveer 50 kilometer ten noordoosten van Tokio. Prof. Chris Spiers van de Universiteit van Utrecht heeft de leiding. Spiers is een autoriteit op het gebied van laboratorium experimenten naar compactie en aardbevingen.

Grootschalig en uniek
Spiers: ‘Er zijn wel experimenten op zeer kleine schaal uitgevoerd maar dit is heel groot, het is uniek. We krijgen ondersteuning van de gerenommeerde geologen van het geologisch centrum in Tsukuba Science City. De beste wetenschappers uit de wereld zijn er bij. Wat hier gaat gebeuren is echt het neusje van de zalm.’
Kennis vergaren
NAM laat het experiment in Japan uitvoeren om meer kennis te vergaren over wat er op drie kilometer onder de grond in Groningen gebeurt. Op basis daarvan worden de bestaande modellen over aardbevingen getoetst.
Hoofd aardbevingsonderzoek Jan van Elk van NAM: ‘De gasproductie in Groningen neemt de komende jaren verder af, de seismiciteit dus ook. Desondanks blijven we onderzoek doen, met het doel de aardbevingen zo goed mogelijk te begrijpen en zo ook risico’s zo veel mogelijk te beperken.’
Tijdens het experiment worden op een zogenoemde shake-table twee blokken gesteente onder grote druk tegen elkaar aan geperst en langs elkaar bewogen, waardoor langs de breuklijn een trilling ontstaat die lijkt op een Groningse aardbeving van iets onder M1 op de Schaal van Richter.
Eerder onderzoek
De afgelopen twee jaren heeft NAM een aantal experimenten op shaketables laten uitvoeren in het Italiaanse Pavia en het Portugese Lissabon waarmee de gevolgen van aardbevingen voor Groningse huizen werden gemeten.
Zie: https://www.rtvnoord.nl/nieuws/153600/Gronings-huis-trilt-in-Italie

BRON: https://www.nam.nl/nieuws/2018/groningse-aardbeving-in-japan.html
 

Archeopteryx Versteende oervogel ontdekt in rivier in Beieren

Gelezen in het NRC: 24-2-2018 

Door:  Gemma Venhuizen

Voor de elfde keer is er een fossiel van Archaeopteryx ontdekt, het oudst bekende vogelgeslacht. Al in 2010 deed een amateur-paleontoloog de vondst, maar pas nu hebben de Duitse paleontologen Oliver Rauhut, Christian Foth en Helmut Tischlinger bevestigd dat het echt om een fossiel van Archaeopteryx gaat. De vindplaats was de vallei van de Altmühl, een rivier in Beieren, waar de vorige exemplaren ook vandaan kwamen.
Eigenlijk is dit fossiel de twaalfde Archaeopteryx, maar de telling werd afgelopen december in de war geschopt. Toen concludeerden Rauhut en Foth al dat de iconische ‘Archaeopteryx’ in het Haarlemse Teylers Museum tot een ánder oervogelgeslacht behoorde.
Archaeopteryx leefde zo’n 150 miljoen jaar geleden, aan het einde van het Jura-tijdperk. Het huidige fossiel is, afgaande op de vindplek, iets ouder dan de vorige exemplaren.
De Duitse onderzoekers grijpen hun publicatie in online tijdschrift PeerJ meteen aan om de kenmerken te beschrijven waardoor de Archaeopteryx te onderscheiden is van verwante oervogels: de aanwezigheid van negen halswervels en veertien borstwervels bijvoorbeeld. Andere eigenschappen (zoals de precieze samenstelling van het gebit en de stand van de tanden) kunnen van exemplaar tot exemplaar verschillen. Die variatie zou erop kunnen wijzen dat de fossielen behoren tot verschillende Archaeopteryx-soorten.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Zaterdag, 3 februari 2018, pagina 8 – 9, Archeopteryx Versteende oervogel ontdekt in rivier in Beieren | (8 – 9 – tekst) …- za, 3 feb. 2018 | NRC Handelsblad | NRC Digitale editie, pagina 8 – 9
http://digitaleeditie.nrc.nl/digitaleeditie/NH/2018/1/20180203___/NH-153… 1/2

Een deel van Australië zat 1,7 miljard jaar geleden aan Noord-Amerika vast

WalterByrd deelt een rapport van Live Science:
Geologen die rotsen van tegenovergestelde kanten van de aardbol vergelijken, hebben ontdekt dat een deel van Australië ooit 1,7 miljard jaar geleden aan Noord-Amerika was gehecht. Onderzoekers van de Curtin University in Australië onderzochten stenen uit de regio Georgetown in het noorden van Queensland. De rotsen – zandsteen sedimentaire gesteenten die gevormd werden in een ondiepe zee – hadden signaturen die onbekend waren in Australië maar sterk leken op rotsen die te zien zijn in het huidige Canada. De onderzoekers, die hun bevindingen online op 17 januari in het tijdschrift Geology beschreven, concludeerden dat het Georgetown-gebied 1,7 miljard jaar geleden uit Noord-Amerika was weggebroken. Toen, 100 miljoen jaar later, botste deze landmassa met wat nu Noord-Australië is, in de regio Mount Isa.

“Dit was een cruciaal onderdeel van de wereldwijde reorganisatie op het vasteland toen bijna alle continenten op aarde zich verzamelden om het supercontinent Nuna te vormen,” zei Adam Nordsvan, Curtin University promovendus en hoofdauteur van de studie in een verklaring. Nordsvan voegde eraan toe dat Nuna ongeveer 300 miljoen jaar later uit elkaar brak, waarbij het gebied in Georgetown vast zat aan Australië toen de Noord-Amerikaanse landmassa afdreef.

Lees meer in:
https://news.slashdot.org/story/18/01/24/0516231/17-billion-year-old-chu…
http://news.curtin.edu.au/media-releases/curtin-researchers-discover-pie…
https://www.livescience.com/61490-chunk-of-north-america-in-australia.html
https://pubs.geoscienceworld.org/gsa/geology/article-abstract/526080/lau…